एकदा नदीतीरे एकः वानरः वसति स्म   ।   सः जम्बूफलवृक्षे निवसति स्म   ।   तस्मिन् वृक्षे मधुराणि फलानि आसन्   ।   एकः मकरः अपि तस्मिन् नद्यां वसति स्म   ।   वानरः प्रतिदिनं तस्मै फलानि ददाति स्म   ।   शनैः शनैः तयोः मैत्री अभवत्   ।   एकदा मकरः स्वगृहं गत्वा फलानि स्वभार्यायै दत्तवान्   ।   सा फलानि खादित्वा अतीव प्रसन्ना अभवत्   ।   तदा सा अवदत् यदि एतानि फलानि अतिमधुराणि सन्ति तर्हि वानरस्य हृदयं ततोऽपि मधुरं भविष्यति   ।   सा पुनः अवदत् त्वं वानरं आनय अहं तस्य हृदयं खादितुम् इच्छामि   ।   भार्यायाः इच्छां पूरयितुं मकरः अनिच्छन्नपि वानरस्य समीपम् अगच्छत्   ।   सः अवदत् मम भार्या त्वां भोजनार्थं आमन्त्रयति आगच्छ   ।   वानरः अवदत् अहं जलमध्ये कथं गच्छामि   ।   मकरः अवदत् मम पृष्ठे उपविश अहं त्वां नयामि   ।   वानरः मकरस्य पृष्ठे उपविष्टवान्   ।   तौ नदीमध्ये अगच्छताम्   ।   तदा मकरः सत्यं उक्तवान्   ।   सः अवदत् मम भार्या तव हृदयं खादितुम् इच्छति   ।   वानरः बुद्धिमान् आसीत्   ।   सः अवदत् अहो मम हृदयं वृक्षे एव अस्ति। यदि त्वं मां पुनः वृक्षस्य समीपं नयसि तर्हि अहं तत् ददामि   ।   मकरः तत् श्रुत्वा वानरं पुनः वृक्षस्य समीपं नीतवान्   ।   वानरः शीघ्रं वृक्षम् आरूढवान्   ।   ततः सः अवदत् हे मूर्ख कस्य हृदयं शरीरात् बहिः भवति   ।   मकरः लज्जितः अभवत्   ।   वानरः तु स्वबुद्ध्या स्वजीवनम् अरक्षत्   ।  

अतः बोधः अयम् संकटे बुद्धिः एव रक्षणं करोति   ।